logo

иқтисод

ПОЙГОҲИ ВОҚЕӢ БАРОИ ҲАМКОРИИ СУДМАНДИ КИШВАРҲО

Ба эътирофи коршиносони ҷаҳонӣ, Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028», ки бо иқдоми Тоҷикистон роҳандозӣ шудааст, барои ҳамкории судманди кишварҳо дар сатҳи байналмилалӣ ҷиҳати коҳиш додани мушкилоти норасоии об ва истифодаи самараноки захираҳои обӣ заминаи мусоид фароҳам меорад.    

Дар зарфи даҳсолаҳои охир дар нуқтаҳои гуногуни олам инсоният ба проблемаҳои зиёди глобалӣ - тағйирёбии иқлими сайёра  ва бар асари он зиёдшавии фалокатҳои табиӣ, обхезӣ, ярчу тармафароӣ, обшавии пиряхҳо, камобӣ, хуруҷи  бемориҳои  сирояткунанда   ва  ғайра  дучор омад. Тавассути роҳандозии даҳсолаи нав коҳиш додани шиддати ин мушкилот имконпазир мегардад. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун кишвари ташаббускор иқдомоти муассиреро дар доираи чорабинии мазкур ба нақша гирифтааст. Ба идораҳои дахлдор супориш дода шуд, ки масъалаҳои вобаста ба обро омӯхта, тадбирҳои мушаххас пешниҳод намоянд. Вобаста ба ин, дар сатҳҳои маҳаллӣ, ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ ҷаласаҳои коршиносону олимон  гузаронда  шуданд. Аз ҷумла, барои ҳифзи захираҳои обии ҷумҳурӣ, хусусан пиряхҳо, ки дар даҳсолаҳои охир раванди обшавии онҳо зиёд ба назар мерасад, ҷиҳати омӯзиши амиқи ин масъалаи муҳим дар кишвар Маркази пиряхшиносӣ таъсис ёфт. Олимону мутахассисони марказ тасмим гирифтаанд, ки баробари пешбурди тадқиқот мониторинги захираҳои обиро гузаронда, инчунин, харитаи    пиряхҳои  Тоҷикистонро  омода  намоянд.  Бо мақсади омодасозии мутахассисон дар ин самт дар донишгоҳу донишкадаҳо таълими ихтисоси омӯзиши пиряхҳо ба роҳ монда шудааст.
Ҳарчанд дар доираи як қатор чорабиниҳои дигар, аз ҷумла Даҳсолаи байналмилалии амалиёт «Об барои ҳаёт, солҳои 2005 – 2015», мушкилиҳои зиёд бартараф гардиданд, ҳоло ҳам масъалаҳои мухталифи вобаста ба об роҳи ҳалли худро наёфтаанд. Махсусан, аз имконоти «неруи сабз» ҳамаҷониба истифода бурда намешавад. Дар ин замина, ҳанӯз дар байни кишварҳо ва минтақаҳо, бавижа дар самти ҳифзи муҳити зист, якдигарфаҳмӣ ба назар намерасад, ки ин бар зарари аҳли башар мебошад. 
Татбиқи даҳсолаи нав барои рушди устувори кишварҳо, аз ҷумла Тоҷикистон, аҳамияти бузург дорад. Масалан, давоми даҳ соли оянда Неругоҳи барқи обии Роғун пурра мавриди баҳрабардорӣ қарор дода мешавад. Ҳамчунин, лоиҳаи  CASA - 1000 роҳандозӣ шуда, дар доираи он  дар минтақа бозори минтақавии фурӯши барқ таъсис хоҳад ёфт. Амалишавии ин ҳадафҳо ба рушди иқтисодию иҷтимоӣ ва беҳдошти муҳити зист дар миқёси кишварҳои минтақа такони ҷиддӣ мебахшад.
Нақшаҳои кишвар дар ин бора дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 зикр ёфтаанд. Мутобиқи ин тарҳи бузурги миллӣ, тӯли даҳсолаи байналмилалӣ истеҳсоли неруи барқ дар Тоҷикистон беш аз ду маротиба меафзояд. Табиист, ки мутаносибан содироти барқ низ зиёд  гардида, ҷуғрофияи кишварҳое, ки аз барқи арзону тозаи Тоҷикистон истифода мебаранд, тавсеа пайдо мекунад. Моҳи  марти соли равон дар созишномаю қарордодҳои байниҳукуматӣ, ки Тоҷикистону Ӯзбекистон ба имзо расонданд, истифодаи самараноки захираҳои обию барқии минтақа таъкид гардид. Дар ин соҳа ду кишвари дӯсту бародар ҳамкориҳои мутақобилан судмандро  густариш хоҳанд дод.
Ба кор бурдани илму техникаи пешрафтаи муосир дар ҷодаи истифодаи оқилонаи манбаъҳои обӣ аз ҷузъиёти муҳими ҳамкории кишварҳо барои ҳалли масъалаи тақсимоти об арзёбӣ мегардад.
Ҳоло дар ҷаҳон бештар аз 1,2 миллиард одам  аз истифодаи оби нӯшоӣ танқисӣ мекашад ва дар пайи афзоиши аҳолӣ, гармшавии глобалӣ ва омилҳои дигар мушкилӣ шиддат гирифта, андешидани тадбирҳои муассирро тақозо менамояд.
Дар доираи роҳандозии пешниҳоди наҷиби  Пешвои миллат вобаста ба ҳалли масоили обӣ дар ҷаҳон ва умуман, бо назардошти муҳимияти масъала моро зарур аст, ки ҳамчун мардуми кишвари ташаббускор тамоми чорабиниҳои банақшагирифтаро пайгирона, ба таври мақсаднок ва дар сатҳи баланд иҷро намоем. Ин амал баҳри рушди устувор самараи дилхоҳ дода, барои боз ҳам мавқеи бонуфуз пайдо намудани мамлакат дар  ҷомеаи муосир мусоидат менамояд. 
Манучеҳр  РАСУЛОВ,
коршиноси Маркази  тадқиқоти
стратегии  назди Президенти  Ҷумҳурии  Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2018    №: 136    Мутолиа карданд: 173

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд

НУРОБОД . Эҳтиром ба шахсиятҳои таърихӣ

Ҷаҳон дар як сатр

11.04.2019


"Тоҷикон" ба забони ӯзбекӣ нашр шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед