logo

иқтисод

ЗАМИНҲОИ ДОМАНАКӮҲ ВА КӮҲИСТОН. ИМКОНИЯТИ ВАСЕЪ БАРОИ БОҒУ ТОКПАРВАРӢ

Афзоиши босуръати аҳолӣ ҳамеша хавфи норасоии маҳсулоти ғизоиро дар пай дорад. Дар шароити камзаминӣ, ки  Тоҷикистон ба он мувоҷеҳ аст, ин мушкил бештар мешавад. Дар чунин вазъ афзоиши ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот, ташкили корхонаҳои истеҳсолӣ ва ба кор ҷалб намудани сокинони маҳаллӣ роҳҳои асосии ҳалли масъала мебошанд.

Дар минтақаҳои дурдасти кӯҳистон, ки  вазъи демографӣ мураккаб аст, барои бо кори доимӣ таъмин намудани сокинон азхудкунии заминҳои бекорхобидаи доманакӯҳ ва кӯҳистон  аҳамияти вижа дорад. Яъне, дар деҳот заминҳои аз гардиши кишоварзӣ берунмондаро мавриди истифода қарор додан ва боғу  токпарвариро дар мавзеъҳои кӯҳистон ва доманакӯҳ ба роҳ мондан зарур аст. Зиёд намудани масоҳати заминҳои кишоварзӣ дар шароити кӯҳистон ва доманакӯҳ ба рушди истеҳсолот, равнақ ёфтани иқтисоди минтақа ва пешравии комплекси озуқаворӣ мусоидат хоҳад кард.
Айни ҳол яке аз сабабҳои боқӣ мондани мушкилӣ таҳия нашудани Консепсияи истифодаи самараноки замин дар доманакӯҳҳо ва минтақаҳои кӯҳӣ буда, ҳалли пурраи масъаларо сиёсати дурбинонаи истифодаи замин, ки ҳадафи он  таъмини имконият ва шароити афзал барои пешрафт аст, низ тақозо мекунад. «Ба фардо» - и номуайян вогузор намудани ҳалли масъала оқибатҳои манфӣ дорад. Истифодаи дастовардҳои илм дар истеҳсолот ва  баҳрабардории босамар аз имконияту захираҳои минтақаҳои кӯҳистон боиси рушди истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ шуда метавонад.  Дар ин самт мавқеи ҷуғрофии ҳар минтақа, аз ҷумла Рашт, Ҳисор, Кӯлоб, ноҳияҳои кӯҳии вилояти Суғд ва Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, аҳамияти муҳим доранд, чунки  дорои неруи азиму беназири агросаноатӣ ва озуқаворӣ мебошанд. Як ҷиҳати афзали ин минтақаҳо намнокии қариб ҳамешагии заминҳост.
Барои ба ҳадаф ноил шудан, дар доираи комплекси озуқаворӣ беҳтар сохтани сохтори хоҷагиҳои кишоварзӣ  ва соҳаҳои иқтисодӣ дар доманакӯҳҳо ва кӯҳистон муҳим аст. Ин минтақаҳо, бо назардошти табиат ва иқлим, барои парвариши зироатҳои бисёрсола мувофиқанд. Барои афзоиши фонди озуқавории мамлакат бояд иқтидорҳои мавҷуда ва роҳҳои рушди истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ дар минтақаҳои номбурда муайян карда шаванд. Ҳамчунин, омӯзиши захираҳои замин ва хусусиятҳои иқлимию биологии қитъаҳои алоҳидаи он шарти муҳим аст, яъне тақозо карда мешавад, ки ҳангоми омӯзиш  имконияту хусусиятҳои иқлимию биологӣ аз назар дур намонанд ва дурнамои ин мавзеъҳо дар  асоси илм вобаста ба фаслҳои сол санҷида шавад.
Барои расидан ба яке аз ҳадафҳои муҳими стратегии кишвар - таъмини амнияти озуқаворӣ ва дар маҷмӯъ, барои мувофиқ ба талаботи меъёрҳои физиологӣ қонеъ кардани эҳтиёҷоти аҳолӣ бо маводи ғизоӣ, беҳсозию  густариши ҳамаи соҳаҳои агробизнес, баланд бардоштани самаранокии истеҳсолот ва рақобатпазирии  маҳсулоти истеҳсоли ватанӣ дар бозори ҷаҳонӣ шартҳои пешравианд. Ташкили механизми иқтисодии ҳавасмандгардонии истеҳсолоти кишоварзӣ ва ҷустуҷӯи имкониятҳои нав барои истеҳсолгарони ватанӣ шароит фароҳам меоварад, ки  корхонаҳои нави  саноатӣ таъсис ёбанд, соҳибкории хурду миёна рушд намояд ва, ба ин васила, сатҳи зиндагии мардум баланд гардад.
Фаррух AБДУВОСИЕВ, корманди
Институти демография ва иқтисоди
Академияи илмҳои Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 14.06.2019    №: 112    Мутолиа карданд: 354
03.07.2020


ХУҶАНД. ИФТИТОҲИ ГУЗАРГОҲИ ЗЕРИЗАМИНӢ

ЗАРУРАТИ ТАВСЕАИ ҲАМКОРИҲО ТАЪКИД ГАРДИД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4690 БЕМОР ШИФО ЁФТ

ДЗЮДО. КУРСИ ТЕХНИКӢ БАРОИ МУРАББИЁН

АЛЕКСАНДР ЛУКАШЕНКО: «БЕЛАРУС БАР КОРОНАВИРУС ҒОЛИБ ОМАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

02.07.2020


77 ДАРСАДИ БЕМОРОН ДАР ТОҶИКИСТОН СИҲАТ ШУДАНД

КУМАКИ ШИРКАТИ “ПОМИР ЭНЕРҶИ” БА НИЁЗМАНДОН

ҚАРИБ 650 ШАҲРВАНДИ ТОҶИКИСТОН АЗ РОССИЯ БАРГАШТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.07.2020


ҚАРОР ДАР БОРАИ ТАЪЙИН ВА ПАРДОХТИ КУМАКПУЛИИ ИҶТИМОӢ

4568 МУБТАЛОИ COVID – 19 ДАР ТОҶИКИСТОН ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ИҚТИСОДИИ ИДМ

НИШАСТИ САТҲИ БАЛАНД ДАР ҚОЛАБИ С5+1

ЛИГАИ ОЛӢ. ЭҲСОН ВА ВИТАЛИЙ БЕҲТАРИНҲОИ МОҲИ ИЮН

НАҚШАИ РУШДИ ИДМ БО НАЗАРДОШТИ COVID-19 ТАТБИҚ МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

30.06.2020


МУРАШКО: «РОССИЯ ОМОДА АСТ, ВАКСИНАҲОИ КОРОНАВИРУСРО БА БОЗОРИ ҶАҲОНӢ ВОРИД СОЗАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.06.2020


75 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОНИ COVID – 19 ДАР ТОҶИКИСТОН ШИФО ЁФТАНД

БОХТАР. ХИЗМАТЧИЁНИ ДАВЛАТӢ САВГАНД ЁД КАРДАНД

ФУТБОЛ. БОЗИИ РАФИҚОНАИ ДУ КИШВАРИ ДӮСТ

СУТ ХУРУҶИ НАВИ КОРОНАВИРУСРО ДАР АВРУПО ТАСДИҚ НАМУД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

25.06.2020


COVID – 19. ДАР ТОҶИКИСТОН 4194 СИРОЯТЁФТА СИҲАТ ШУД

24.06.2020


ХУШХАБАР. ДАР ТОҶИКИСТОН 73,8 ДАРСАДИ МУБТАЛОЁНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

АРАБИСТОНИ САУДӢ ҲАҶРО БАРОИ ЗОИРИНИ ХОРИҶӢ МАНЪ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

23.06.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 44 СИРОЯТШУДА СИҲАТ ШУД

АШТ. ОҒОЗИ МУМФАРШКУНИИ РОҲИ ШАЙДОН - ПОНҒОЗ

БОЗГАШТИ ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН АЗ ҚАЗОҚИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

ТАБИБОН НИШОНАҲОИ АСОСИИ КОРОНАВИРУСРО ДАР КӮДАКОН МУАЙЯН НАМУДАНД

ЛИГАИ НАВРАСОН ФАРДО БО ИШТИРОКИ 9 ТИМ ОҒОЗ МЕШАВАД

ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ АЗ ПАНДЕМИЯ КАМАШ $126 МИЛЛИАРДРО ТАЛАФ ДОД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед