logo

фарҳанг

«ҶУМҲУРИЯТ» РАВШАНГАРИ ТАЪРИХУ ТАМАДДУН

Озмуни ҷумҳуриявии «Тоҷикистон – хонаи умеди мо» барои рӯшантар кардани таъриху тамаддуни Тоҷикистон қадами ҷиддие буд, ки Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон ба пеш гузошт.

Ин озмун, ки бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон гузаронда шуд, бешубҳа, дар таҳкими худсолориву худшиносии миллат ҳиссагузор аст. Бавижа, ба вуҷуд омадани як силсила матолиби ҷолибу тоза ва шеърҳои нав дар мавриди Хатлони куҳанбунёд аҳли илму адабро шод гардонд.
Дар такя ба сарчашмаҳои таърихиву адабӣ гуфтан метавон, ки Хатлон, мисли Зарафшону Бадахшон ва водии Рашт кони кашфношуда аст. Агар танҳо зикри ин номвожаро дар манбаъҳо ҷустуҷӯ кунем, китоби бузурге хоҳад шуд. Дар назм низ ин номвожа ба таври фаровон истифода шудааст. Мо вақте дар бораи аспҳои овозадори хатлонӣ маълумот ҷамъ меовардем, дидем, ки тавъам бо асп дар даҳҳо манобеъ зикри вожаҳои «Хатлон», «хатлонӣ», «хуттал», «хатлӣ» ба чашм мерасанд. Ин далел бар он аст, ки агар ковишҳои илмӣ ва ҳафриёти бостоншиносӣ дар манотиқи гуногуни Хатлонзамин идома ёбанд, ҳазорон факту рақамҳо ва иттилооти ҷолибу маърифатӣ ёфтан мумкин аст.
Барои ин, бозёфтҳо аз мавзеъҳои Кангурт, Ғарғара, Пушинг, Ғуҷовак, Паркамчӣ, Маликова, Вахшу Чоркӯл (Золи Зард), Данғара ва Буроби Поён (Булён) гувоҳӣ медиҳанд, ки дар мақолаи академик Юсуфшоҳи Ёқубшоҳ – «Данғара аз дидгоҳи бостоншиносон» омадааст.
Юсуфшоҳ Ёқубов  иттилоъ дода, ки моҳи декабри соли гузашта барои таҳқиқи ёдгориҳои атиқаи ноҳияи Данғара таҳти роҳбарии мавсуф аз Тоҷикистон ва доктор Матилд Желин аз Фаронса экспедитсияи якҷояи Тоҷикистону Фаронса гузаронда шуд. Кор аз деҳаи Пушинг оғоз ёфт ва соли оянда экспедитсияи якҷояи Тоҷикистону Фаронса ба омӯзиши мунтазами ёдгориҳои атиқаи ноҳияи Данғара, аз ҷумла ёдгории Золи Зард, оғоз мекунад, то таҳқиқот дар дигар бахшҳо идома  ёбад.
Ҳоло Сарихосор, Фархор, Восеъ ва дигар минтақаҳои Хатлон интизори кашфу муаррифӣ ҳастанд. Чанд соли охир аз Фархор даҳҳо маводи атиқа ёфт шудаанд, ки таваҷҷуҳи олимони ҷаҳонро ба худ мекашанд.
Пайдост, ки чунин озмунҳои бошукӯҳ барои ҳарчи бештар муаррифӣ ва ёд шудани чунин мавзеъҳо такони ҷиддӣ мебахшанд. Мо ёд дорем, ки самараи озмунҳои «Ҷумҳурият» ба ноҳияҳои Айниву Бобоҷон Ғафуров ду китоби нағзу пурмоя гашт, ки имрӯзҳо дар истифодаи олимону публитсистон аст.
Маросими ҷамъбасти Озмуни ҷумҳуриявии «Тоҷикистон – хонаи умеди мо» дар қасри бошукӯҳи фарҳанг ва минтақаи зебоманзари ноҳияи Данғара – чойхонаи «Хуррамшаҳр» гузашт. Дар ин маврид ёд кардан месазад, ки  соли 2013  ёдгории  таърихии  «Ибодат-гоҳи антиқӣ» дар Хуррамшаҳри ноҳияи Данғара кашф гардид, ки ба давраи Юнону Бохтар ба асри V пеш аз милод рост меояд. Ин ибодатгоҳ аз давраи бисёрхудоии юнониҳову бохтариён буда, аз ҳайкалҳои зиёд, муҷассамаҳо ва девормуҷассамаҳо иборат аст.
Азбаски озмун вижагии таърихиву рӯнамоӣ дошт, ҷамъбасти он низ дар як гӯшаи таърихии диёр баргузор гардид. Дар озмун шоирону адибон, журналистону публитсистон ва хомакорони кишвар ширкат варзиданд. Бавижа, шодиву нишоти ғолибону ҷоизадоронро аз вилоятҳои Хатлон, Суғд ва Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ҳадду канор набуд.
Ба вуҷуд овардани ваҳдату ҳамдигарфаҳмӣ ва дӯстии аҳли адаби  минтақаҳои  ҷумҳурӣ,  ки  яке аз ҳадафҳои роҳбарияти Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷум-ҳурият» ва вилояти Хатлон аст, ба даст омад.

Бузургмеҳри БАҲОДУР,
«Ҷумҳурият»
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 14.10.2020    №: 204    Мутолиа карданд: 131
22.01.2021


ҶАЛАСАИ XVII ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ КИШВАРҲОИ УЗВИ МУКОЛАМАИ ҲАМКОРИҲОИ ОСИЁ

21.01.2021


ДАР КӮЛОБ КОРХОНАИ ИСТЕҲСОЛӢ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД

ҶАЛАСАИ ҶАМЪБАСТИИ НАТИҶАҲОИ РУШДИ ИҶТИМОИЮ ИҚТИСОДИИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН

ВАҚТИ ПАЙВАНДИ ИЛМ БО АМАЛ АСТ

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГ

ФИФА. ТОҶИКИСТОНРО 14 ДОВАР МУАРРИФӢ МЕКУНАД

НАХУСТИН ФИЛМИ ТОҶИКИЮ БРИТАНӢ АЗ РӮИ ФИЛМНОМАИ АНИСА СОБИРӢ НАВОРБАРДОРӢ МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДАР РОССИЯ АЗ КОРОНАВИРУС ЗИЁДА АЗ 3 МИЛЛИОН БЕМОР ШИФО ЁФТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДУ БОЗИИ РАФИҚОНАИ МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН

КОМЁБИИ ДАСТПАРВАРОНИ МТМУ № 45

РУЙДОДҲОИ ИЛМӢ

19.01.2021


СҶТ-РО ДАСТРАСИИ НОБАРОБАРИ ДАВЛАТҲО БА ВАКСИНА САХТ НИГАРОН НАМУДААСТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ХАТЛОН. СОДИРОТИ БАРЗИЁДИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ

“САФЕДДАРА”. ЯТИМОНИ КУЛЛИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН АЗ БЕҲТАРИН МАВЗЕИ САЙЁҲӢ ДИДАН КАРДАНД

ТАҚДИМИ КИТОБИ «ТОҶИКОН» БА СОКИНОНИ НОҲИЯИ ИШКОШИМ

ҲИСОР. ХИЗМАТРАСОНИИ ТИББӢ РӮ БА БЕҲБУДӢ ДОРАД

15.01.2021


ҶАМЪБАСТИ ОЗМУНИ “ОМӮЗГОРИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020”

ҶАЛАСАИ СИТОДИ КОРӢ ОИД БА ТАҶЛИЛИ 30-СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ БАРГУЗОР ШУД

МАОРИФ. НАТИҶАГИРӢ АЗ ФАЪОЛИЯТИ ВАЗОРАТ

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГ

ТОҶИКИСТОН. БОЗ ЯК ШИРКАТ БА БОЗОРИ САЙЁҲӢ ВОРИД ГАРДИД

РӮЙДОДҲОИ ИЛМӢ

12.01.2021


 ҶДММ «ММК АГРО» МАЙДОНИ ГАРМХОНАИ ИННОВАТСИОНИРО МЕАФЗОЯД

 РАШТ: МУЛОҚОТИ  РАИСИ  МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН  БО  ИНТИХОБКУНАНДАГОН

 ШАҲРИ ГУЛИСТОН: АВҶИ СОХТМОНИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

 ТАФСИЛОТИ ЯК ҶИНОЯТ. Ё ЧАРО «ҚОЗӢ»-И АВФШУДА ПАСИ ПАНҶАРА РАФТ?

 ТАЪСИСИ КОРХОНАИ НОДИРИ ИЛМИВУ ИСТЕҲСОЛӢ

 ТАЪМИНИ МАРКАЗҲОИ ИЛМӢ ВА МУАССИСАҲОИ ТАЪЛИМӢ БО РЕАКТИВҲОИ КИМИЁӢ

 ПЕШНИҲОДИ БОСТОНШИНОСОН БА ЮНЕСКО

08.01.2021


ВОХӮРИИ МАҲМАДТОИР ЗОКИРЗОДА БО СОКИНОНИ НОҲИЯИ САНГВОР

ДАВРИ ҶУМҲУРИЯВИИ ОЗМУНИ «МУРАББИИ СОЛИ ТОҶИКИСТОН – 2020» ОҒОЗ ГАРДИД

НАВИДҲОИ ФАРҲАНГӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед