logo

иҷтимоиёт

ҚАБРИСТОНҲО ДИГАР МАКОНИ САБҚАТҶӮӢ НЕСТАНД

Чанд соли охир  вазъи ногувори гӯристонҳои қаламрави ҷумҳурӣ  аз мавзӯъҳои асосии расонаҳои хабарӣ маҳсуб меёбад, ки ин бесабаб нест. Зеро дар аксари қабристонҳо зиёдаравӣ ба ҳукми анъана даромада, ҳатто он ба макони сабқатҷӯйӣ қарор гирифтааст. Сангҳои мазор бо навиштаҷоти гуногун ва аксу ному насаби марҳум бо тарзи ҳаккокӣ аз ҳам тафовути зиёд доранд. Замини бисёрро ишғол менамоянд. Онро бо панҷараҳои гуногуни оҳанину деворҳои хиштиву бетонӣ маҳкам месозанд. Дар байни қабрҳо сохтани кӯшку гунбаз на танҳо авҷ гирифтааст, балки ба ҳукми анъана даромадааст.
Табиист, ин ҳама амалҳои номатлуб ва хилофи шариати исломӣ дар баробари исрофи беҳуда, изҳори кибру ғурур мардумро ба гумроҳӣ водор месохт, ки дар банди тақлиди нодурусту зарарнок бошанд.
Агар барои муқоиса ва хулосаи дуруст баровардан ба гузаштаи на чандон дури худ бингарем, дармеёбем, ки ниёгони пуршарафамон ба  ин гуна сабқатҷӯӣ ҳамеша зид буданд ва ба он монеъ мегардиданд.
Мусаллам аст, ки Истиқлолияти давлатӣ ба мо ҳуқуқи озодии виҷдонро ато кард, аммо набояд аз он суистифода намуд. Сарвари давлат барҳақ иброз доштанд: «Маҳз Истиқлолияти двлатӣ ба мо имкон дод, ки арзишҳои милливу динии худро эҳё намуда, ҳуқуқу озодиҳои шахсии инсон, аз ҷумла ҳуқуқ ба озодии виҷдонро ҳамчун арзиши олӣ эътироф кунем ва кафолат диҳем».
Воқеан, ки арзишҳои милливу динӣ эҳё гардидаанд, дарку фаҳм ва муносибат ба он бояд огоҳона ва дуруст бошанд. Таърих борҳо сабақ додааст, ки ташаккули ҳар як давлати соҳибистиқлол, пеш аз ҳама, ба анъанаҳои миллӣ, фарҳангӣ, динӣ, бо дарки мансубияти миллӣ иртибот мегирад. Дар ин маврид хурофот, бидъат, яъне эҷоди анъанаҳои бад на танҳо раво нест, балки садди роҳи пешравиҳо мегарданд. Аз ин рӯ, Ҳукумати ҷумҳурӣ дар баробари ба инобат гирифтани муқаддасоти инсон баъди марг «Тартиби нигоҳдорӣ ва истифодабарии қабристонҳо» - ро бо қарори махсус аз 25 январи соли равон муайян намояд.
Дар асоси қарори мазкур нигоҳдорӣ ва истифодаи қабристонҳо дар ҳудуди кишвар мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон, қоидаҳо оид ба нигаҳдории қабристонҳо, анъана, расму оин ва маросимҳои мардумии миллату халқиятҳои муқими мамлакат ба амал бароварда мешаванд. Ҳамзамон, меъёрҳои муқарраргардида дар ин маврид ба эътибор гирифта ва ба роҳ монда мешаванд.
Дар қарор зикр гардидааст, ки «Дар ҳудуди қабристон вайрон намудани қоидаҳои тартиботи ҷамъиятӣ, шикастан ва нобуд сохтани санги мазор ва ниҳолу дарахтҳо, сӯхтани рустаниҳои хушк ва дигар мавод, чарондани чорво манъ мебошад». Ба ҷуз ин, минбаъд санги мазор дар мувофиқа бо мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот гузошта мешавад. Тавре дар қарор омадааст: «Андозаи санги мазори уфуқӣ бояд на бештар аз 1,5 метр дарозӣ, 1 метр паҳноӣ ва 0,5 метр баландӣ бошад. Андозаи санги мазори амудӣ бояд на бештар аз 1 метр баландӣ, 0,5 метр паҳноӣ ва 10 сантиметр ғафсӣ бошад». Муқаррар гардидааст, ки атрофи он ба андозаи замини барои қабр ҷудогардида бо панҷара, дарахт ё рустаниҳои ороишӣ иҳота карда шавад. Дуруст аст, ки бисёре аз матнҳои санги мазор ғалат ва номувофиқ ба эътиқоди динии мардум буд. Дар Тартиби мазкур ба ин хотир мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот уҳдадор шуданд, ки «ба номутобиқатии мазмуни матни санги мазор ба талаботи санадҳои меъёрии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва эътиқоди динии мардуми маҳал роҳ надиҳанд».
Барои ҳар як қабр ба андозаи миёнаи 2 метр дарозӣ ва 1,5 метр паҳноӣ қитъаи замин ҷудо карда мешавад.
«Тартиби нигаҳдорӣ ва истифодабарии қабристонҳо», албатта, сабқатҳоро дар ин макон аз миён мебарад, пеши роҳи исрофро мегирад. Табиист, ки бо нигоҳдорию ҳифзи расму оин, анъанаҳои миллию динӣ пеши роҳи зиёдаравиҳо гирифта мешавад ва дигар қабристонҳо ба шаҳрак табдил намеёбанд.
Абдукарим МУСТАФОЗОДА,
сармутахассиси шуъбаи дин, танзими
анъана ва ҷашну маросимҳои Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.02.2017    №: 36    Мутолиа карданд: 1992

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед